Uit liefde voor kippen. Het doorbreken van de vicieuze cirkel van armoede

"Je moet gepassioneerd zijn over je werk, anders zul je nooit slagen."

Lees meer
Koffi Rosemonde, 35 Ivoorkust Chicken farmer Storyline

Als we via de poort het erf van Koffi Rosemonde (35) betreden, worden we be­groet door kinderen op blote voeten, geiten, vechtende honden en een stel eenden dat de kippen opjaagt. Het is een echt boerenerf in het centrum van Bouaké, één van de grootste steden van Ivoor­kust. Kalm en vol zelfvertrouwen stapt ze door de chaos naar voren om ons te begroeten.

Rosemonde groeide op in extreme armoe de, als één van de zes kinderen van een alleenstaande moeder. Er was nooit genoeg eten en ook is ze nooit naar school geweest. Terugblikkend probeert ze positief te blijven, maar al snel schie­ten haar ogen vol en geeft ze toe: "Ik heb geen makkelijke jeugd gehad. Mijn moeder had geen geld en mijn broer ging het dievenpad op. Op een nacht werd hij tijdens een rooftocht doodgeschoten." Nu hoopt ze op een beter leven voor haar eigen kinderen. Rosemonde is finan cieel verantwoordelijk voor zeven kinderen: drie uit vorige relaties van haar man, twee kinderen van haarzelf uit een eerdere relatie en de twee kinde ren die ze kreeg met haar huidige man. De jongste is drie jaar. Een belangrijke rol is wegge­legd voor Guei, haar oudste zoon van 13 jaar. Hij haalt water en baadt zijn kleine broertje in een emmer. Verlegen vertelt hij: "Mijn moeder werkt hard voor haar geld. Ik ben trots op haar omdat ze sterk en lief is. Dankzij haar hebben we eten op tafel en kunnen we naar school gaan.”

Al op jonge leeftijd leerde Rosemonde ondernemen. In plaats van naar school te gaan, begon ze op haar zesde sinaas­appels, snoep en eieren te verkopen om in haar levensonderhoud te voorzien. In de jaren daarna probeerde Rosemonde op verschillende manieren geld te ver­dienen, maar door de burger oorlog en economische crisis in Ivoor kust raakte ze steeds verder verstrikt in de schulden.

Badtijd met de kinderen van Rosemonde

Grootste uitdagingen

Op 26­jarige leeftijd trouwde ze met Benoît, een twintig jaar oudere foto­graaf. Aanvankelijk wilde hij niet dat ze een eigen bedrijf startte; in Ivoorkust heerst bij veel mannen de vrees dat een vrouw haar man zal domineren als zij onafhankelijk wordt. Omdat Benoît echter de grootste moeite had om alle monden te voeden, ging hij uiteindelijk overstag. Rosemonde ging naar een bij­eenkomst van CARE, waar ze ontdekte dat een vrouw met een goed bedrijfsplan succesvol kan zijn. Ze volgde een cursus bedrijfsvoering, werd gesteund bij de ontwikkeling van haar eigen bedrijfs­plan en kreeg daarmee een lening tegen een lage rente.

Toegang krijgen tot financiering is één van de grootste uitdagingen voor vrouwen in Ivoorkust. De rentetarieven zijn hoog en vrouwen hebben vaak niet de beschikking over het vereiste onder­pand. Rosemonde : "Als je geen geld hebt, kun je niets doen. Maar ik was bang om een lening af te sluiten. Ik had gehoord dat je in de gevangenis terecht kunt komen als je een lening niet kunt terug­betalen. De banken moeten hun rente­tarieven verlagen en andere manieren vinden waarop vrouwen een onderpand kunnen bieden voor een lening." CARE heeft samen met één van de grootste aanbieders van microfinanciering in Ivoorkust gewerkt aan een oplossing voor dit probleem. Deze samenwerking heeft nieuwe kansen voor vrouwen gecreëerd.  In minder dan twee jaar hebben 310 vrouwelijke ondernemers leningen afgesloten waarmee zij hun bedrijf laten groeien. Met rentetarieven van 2% per maand – vergeleken met het landelijke tarief van 12% per maand – is het afsluiten van een zakelijke le ning ineens een mogelijkheid geworden. Dankzij haar nieuwe lening kon Rose­monde beginnen met het ontwikkelen van haar pluimveebedrijf. "Het was niet eenvoudig om mijn bedrijf te starten, maar ik moest mijn familie onderhou­den. CARE gaf me de moed niet op te geven."

Credit: Mona van den Berg

Het is nog vroeg in de ochtend wanneer wij de boerderij bezoeken. Honderden kippen verzamelen zich kakelend om haar heen, gretig uitkijkend naar het wa­ter en het voer dat Rosemonde uitdeelt. Vol trots vertelt ze dat deze boerderij haar grootste prestatie is: "Ik ben blij dat ik nu vrij ben om te doen wat ik wil. Ik ben trots dat ik voor mijn gezin en mijn kinderen kan zorgen."

"Ik ben zo blij dat ik nu vrij ben om te doen wat ik wil."

Rosemonde maakt duidelijk veel indruk op de mensen om haar heen. Ze vertelt dat andere mensen in haar buurt naar haar toe komen voor advies en financiële ondersteuning. Jacob Niamien van CARE voegt daaraan toe: "Ze is een hel­din omdat ze een inspiratiebron is voor andere vrouwen, en zelfs voor mannen. Ook mannen willen van haar leren en worden zoals zij." Rosemonde zou ieder kind en iedere jongere in Bouaké wel willen helpen als ze de middelen daartoe zou hebben. Maar het leven is nog steeds niet makkelijk.

Kwetsbaar

Er is ook een andere kant aan het ver­haal. Als kostwinner in het gezin, roept ze felle jaloezie op bij haar man. Dat is een veel voorkomend probleem in Ivoor­kust. CARE werkt er hard aan mannen voor te lichten over de voor de len van economisch onafhankelij ke vrouwen.

Ook ondersteunt CARE vrouwen in geval van huiselijk geweld. Rose­monde: "Mijn man is niet dankbaar, ondanks alles wat ik doe. Hij kan mijn succes niet waarderen. En het staat hem niet aan dat ik betaal voor alle voeding en de school voor de kinderen. Als ik door ziekte even niet in staat ben om te werken, vraag ik hem om ondersteu ning om de kinderen te voeden, maar hij geeft me maar een paar munten.” Ze lijkt moederziel alleen terwijl de tranen langs haar gezicht stromen. Ze voegt eraan toe: “Ik heb geen vrienden, omdat ik bang ben om mijn problemen te delen.” Rosemonde mag dan haar kwetsbare kant hebben laten zien, opgeven zal ze nooit doen. Ze is vastbeslotener dan ooit tevoren om haar kinderen een betere start in het leven te geven. Als ze haar blik op het platteland rondom haar richt, vertelt ze over haar droom. Ze heeft toestemming van de hoofdman om een boerderij te bouwen op dit stuk grond. Daar kan ze kippen, varkens en konijnen houden. Met haar ijzeren vastberadenheid zal deze vrouw haar dromen waarmaken. "Je moet passie hebben voor je werk, anders zul je nooit slagen."