“Je hart slaat over van angst als je hem ziet.”

Hoe in Ivoorkust gezinsverhoudingen veranderen door de economische onafhankelijkheid van vrouwen

Lees meer
Geschreven door Emma Langbridge

CARE ziet in het West-Afrikaanse Ivoorkust dat de verhoudingen tussen mannen en vrouwen beginnen te veranderen als vrouwen hun eigen geld gaan sparen en hun eigen inkomsten hebben.

In veel huishoudens in Ivoorkust delen mannen hun inkomsten van oudsher niet met hun vrouw en kinderen. Van de vrouwen wordt verwacht dat ze met de middelen die ze bij elkaar kunnen krijgen voor eten zorgen en het onderwijs en de gezondheidszorg van hun kinderen betalen. Er ontstaan conflicten als een vrouw geen onafhankelijke inkomsten heeft en haar man om geld moet vragen.

CARE heeft in heel Ivoorkust vrouwen gesproken over hun ervaring. In het hele land hoorden we een vergelijkbaar verhaal.

In het dorpje Kpongbovogo, in het noorden van Ivoorkust, zei een vrouw: “Soms hoef je niet eens iets te zeggen of je mond open te doen of hij begint je al te slaan. We lijden als we weten dat onze man veel geld heeft, maar hij dit niet aan je wil geven. Je hart bonst altijd van angst als je hem ziet.”

Een andere vrouw zei: “Onze mannen geven ons geen geld om eten te kopen. Ze zorgen niet voor ons als we ziek zijn en het kan ze ook niet schelen dat we ouder worden en dat er bepaalde dingen zijn die we niet meer kunnen.”

Een vrouw in Bouaké, in het midden van Ivoorkust, legde uit: “Het gedrag van een man ten opzichte van zijn vrouw is afhankelijk van haar economische situatie. Als een man ziet dat je in staat bent om hem en jezelf te onderhouden, heeft hij respect voor je.”

In verschillende gemeenschappen in Ivoorkust werkt CARE, met steun van de H&M Foundation, samen met vrouwen om ze te leren hoe ze collectief geld kunnen sparen en hun eigen bedrijf kunnen runnen, waardoor ze economisch onafhankelijker worden. Bovendien organiseert CARE bewustwordingscampagnes en trainingen aan mannen over de versterking van de positie van vrouwen.

Pindaboeren in Ivoorkust - foto: Evrard Gnahoré

Door als een groep bij elkaar te komen om geld te sparen, maken sommige vrouwen een ware metamorfose door. CARE traint vrouwen om in het dorp spaar- en leengroepen op te zetten, waarin iedere vrouw elke maand een kleine bijdrage inlegt in een collectieve pot. Dit is niet alleen positief voor het vermogen van vrouwen om te sparen, maar doordat de vrouwen bij elkaar komen geven ze elkaar ook de emotionele ondersteuning die ze zo hard nodig hebben. De vrouwen kunnen hun problemen met elkaar delen en samen oplossen.

In het dorpje Borso, in het westen van het land, komen zo’n 20 vrouwen onder de mangoboom bij elkaar. Deze groep wordt ondersteund door Cissé, een van de dorpscoaches van CARE die vanuit de plaats Man naar meerdere groepen in de omliggende dorpen reist. In Borso verbouwen de vrouwen voornamelijk rijst en cassave om geld te verdienen.

Een lid van de groep vertelt dat een van de andere leden de groep vertelde dat haar man haar sloeg: “Als er zoiets gebeurt, geven we advies over hoe de situatie kan worden opgelost.” De groep heeft ingegrepen en met haar man gesproken, waardoor hij is gestopt met slaan. Deze collectieve solidariteit geeft de vrouwen kracht, waardoor ze ook meer vertrouwen krijgen om te groeien als zakenvrouw.

Een vrouw uit Doguidjiarikaha, in het noorden, die ook lid is van een spaargroep zei:

“Mijn leven is veranderd door mijn lidmaatschap van de spaargroep. Ideeën delen en samen vooruitgaan is iets nieuws in mijn leven. De groep is geweldig en het samenzijn en de steun zorgen voor blijdschap en rust. Deze groep heeft mijn persoonlijkheid, de manier waarop ik praat, mijn gedrag en mijn mentaliteit veranderd. Dankzij al het advies dat we hebben gekregen om ruzie te voorkomen, ben ik een goed mens geworden. We geven advies aan de vrouwen die ruzie met hun man hebben. Deze groep heeft ons volledig veranderd.” 

Ze vertelt hoe het gedrag van haar man ook is veranderd sinds ze bij de groep is gekomen: “Toen hij al deze veranderingen opmerkte, begon hij me meer aandacht, meer respect en meer vertrouwen te geven. Nu voel ik me goed en gezien. Alles is goed tussen ons. We maken geen ruzie meer. Hij vertelt me nu zelfs over al zijn zorgen.” 

In een andere groep, ook in het uiterste noorden in een dorpje genaamd Nangolovogo, legt een vrouw uit hoe zij dankzij de spaargroep een lening kon afsluiten om haar pinda-akker uit te breiden. Ze vertelt: “Hiervoor had ik echt geen geld. Ik was arm, maar dankzij de groep heb ik nu wat geld. Nu kan ik veel dingen doen en zaken betalen waar ik voorheen geen geld voor had.”

Hier in Nangolovogo zijn de vrouwen een stap verder gegaan. Voorheen moesten ze voor gezondheidszorg grote afstanden lopen, vaak met kinderen. Daarom hebben de vrouwen hun collectieve spaargeld gebruikt om een dorpskliniek te bouwen. Bovendien investeren ze in motorfietsen, zodat ze zelf naar het verafgelegen ziekenhuis kunnen gaan.

Geleidelijk stelt CARE de vrouwen in Ivoorkust in staat om economisch onafhankelijk te worden en hun gezinnen te onderhouden, en probeert tegelijkertijd diepgeworteld gedrag van mannen aan te pakken door ze bewust te maken van de noodzaak van vrouwenemancipatie. In heel Ivoorkust horen we dat relaties verbeteren en het thuis rustiger is. Er is echter nog veel werk aan de winkel. Om de diepgewortelde genderongelijkheid en het ingesleten gedrag van mannen en vrouwen aan te pakken, moeten we ons op mannen blijven richten en hen blijven betrekken.

Een vrouw uit Sipilou, in het uiterste westen van het land, zei: “Toen ik niets had, besteedde mijn man geen aandacht aan mij. Sinds ik met mijn activiteiten ben begonnen, is er respect in huis.”

De Dorpscoach die duizenden vrouwen steunt

“Ik wil vrouwen helpen te ontsnappen aan armoede.”

Read this post